Kadesh-en historia

Cades Herrerías udalerrikoa da eta Nansa bailarako erabilera hidraulikoaren historiako leku adierazgarrienetako bat da. Bere ondare multzo nagusia Cades Burdinola da, XVIII. mendean eraikia eta Antonio de Rábagoren ekimenez 1752an amaitua. Ez zen eraikin isolatua: multzoak etxe nagusi jantzia, ogi-fabrika eta irin-errotak biltzen zituen, ekoizpen-jarduera desberdinak uztartzen zituen landa-ustiapena islatuz.
Burdinolak uraren energia erabiliz burdin minerala eraldatzen zuen. Mekanismo hidraulikoek labea elikatzen zuten hauspoa eta masa metalikoa ingudean lantzen zuen mazoa mugitzen zuten. Instalazioak erakusten du nola ibaien indarrak merkataritza eta industriak garatzea ahalbidetu zuen mekanizazio garaikidearen aurretik. Zaharberritutako multzoak industria eta nekazaritza iragan hori ulertzeko modu bereziki argia eskaintzen du.
Cadesek erreferentzia arkitektonikoak ere gordetzen ditu, hala nola, San Joan Bataiatzailearen eliza eta antzinako etxe jauregiak. Bere historiak, beraz, nekazari jarduerak, burdingintza eta komunikazioak lotzen ditu Nansan zehar. Gaur San Vicente de la Barqueratik Lebaniego Bideko lehen etaparen ohiko amaiera eta Lamasón, Peñarrubia eta barrualdeko mendietara irteera puntua da.
Iturriak: Herreríasko Udala, Ondare Artistikoa (aytoherrerias.es/municipio/historia-del-municipio/patrimonio-artistico/); Nansa Harana, ondare dokumentazioa (valledelnansa.org).










