Munduko errepiderik arriskutsuenetako baten eraldaketa
Bazen garai bat Caminito del Rey Ez zen ibilbide turistikoa.
Arrisku bat zen.
Erronka bat.
Eta askorentzat... ero.
Gaitanes arroila, Malagan, 100 metro baino gehiagoko altuera duen mendate estu hau XX. mendearen hasieran jaio zen zentral hidroelektrikoetako langileentzako azpiegitura gisa.
Ez zen turistentzat pentsatuta.
Ezta mendizaleentzat ere.
Ezta Instagrameko argazkietarako ere.
Baina denborak dena aldatu zuen.

Bide teknikotik... hondamen arriskutsuraino
Urteak pasa ahala, Caminito abandonatu egin zen.
Pasabideak hondatuta geratu ziren.
Barandak desagertu egin ziren.
Eta atal askotan... besterik gabe ez zegoen lurrik.
Habeak besterik ez.
Hutsik besterik ez.
90eko hamarkadan, bere egoera hain zen muturrekoa, non gaur arte jarraitzen dion titulua lortu zuen:
👉 "Munduko errepiderik arriskutsuena"
Ez zen gehiegikeria bat izan.
Istripu hilgarriak izan ziren.
Hainbat mendizalek bizia galdu zuten hura zeharkatu nahian, batez ere 1990eko hamarkadaren amaieran eta 2000. hamarkada hasieran.
Ondorioa saihestezina zen.

Itxiera osoa: mitoa hazten da
2000. urtean, agintariek sarbidea ixtea erabaki zuten.
Hasierako zatiak ere eraitsi zituzten jendea ez sartzeko.
Funtzionatu al da?
Ez.
👉 Jendea sartzen jarraitu zuen
Eskalada.
Saltoka.
Arriskuak hartzea.
Zenbat eta debekatuago... orduan eta famatuagoa.
El Caminitok leku bat izateari utzi zion.
Kondaira bihurtu zen.
Eraldaketa handia
2015ean dena aldatu zen.
Urteetako utzikeria eta presio mediatikoen ostean, ibilbidearen erabateko birgaikuntza egin zen.
Pasabide berri bat eraiki zen:
- seguru
- egonkorra
- eskuragarria
Baina funtsa mantenduz:
👉 Harkaitzean zintzilik ibili
Gaur egun, ibilbideak 3 kilometro inguruko pasabide ditu, eta ibaiaren gainetik 100 metro baino gehiagoko tarteak ditu.
Aldea argia da:
Aurretik: muturreko arriskua
Orain: esperientzia kontrolatua

Arriskutik fenomeno turistikora
Garai batean ibilbide klandestinoa zena... gaur egun Andaluziako erakargarri turistiko handienetakoa da.
Dagoeneko milioika pertsona igaro dira Caminitotik berriro ireki zenetik.
Eta bere eragina basatia izan da.
👉 Inguru osoa biziberritu du
👉 Enplegua sortu du
👉 Landa turismoa biderkatu egin da
Hamarkada batean soilik tokiko ekonomian ehunka milioi euro sortu dituela kalkulatzen da.
Ia desagertu zenaren arrakasta
Bitxia da Caminito del Reyren kasua.
Bere egungo arrakasta bere iragan arriskutsutik jaio delako.
Jendea ez da paseatzera bakarrik joaten.
Sentituko duzu:
👉 altuera
👉 bertigoa
👉 ipuina
Baina saiakeran hil gabe.
Adrenalinaren eta segurtasunaren arteko oreka horrek ikono bihurtu du.
Turismo berriaren ikurra
El Caminitok zerbait handiagoa adierazten du.
Joera argia:
👉 Muturreko lekuak esperientzia irisgarri bihurtu
Gaur egun ez da beharrezkoa eskalatzailea izatea.
Ezta aditua ere.
Ezta inkontzientea ere.
Txartela erreserbatu besterik ez dago... eta oinez.
Bai benetan:
- kaskoarekin
- kontrolarekin
- eta sarbide-mugekin
Arriskutsua al da oraindik?
Ez lehen bezala.
Baina ez da edozein ibilaldi ere.
Altuera hor dago oraindik.
Ingurunea ikusgarria da.
Eta hutsaren sentsazioa... benetakoa.
Aldatu dena kontrola da.
Arriskua jada ez da protagonista.
Eromenetik adibidera
Caminito del Rey ahaztutako espazio bat berreskuratzeko adibidea da gaur.
Nola bihurtu arazo bat aukera.
Eta batez ere...
Nola arriskuaren sinbolo zen zerbait
Turismoaren ikur bihur daiteke.
Ikasgai argia
Zer hiltzen zen...
Gaur egun eskualde bati bizia ematen dio.
Eta hori ez da kasualitatea.
Kudeaketa da.
Inbertsioa da.
Eta duzunaren balioa ulertzea da.















