Segur aski, noizbait, Santiago Bidean zihoala, bata bestearen gainean arretaz jarritako harri pila txikiekin topatu zinela. Bideetan, mugarri batzuetan, mendietan eta erromesak gelditzen diren lekuetan agertzen dira.
Baina inoiz galdetu al zaizu zergatik dauden eta zer esan nahi duten?
Eraikin txiki horien atzean ezkutatzen dira antzinako ohiturak, erromes tradizioak eta, kasu askotan, inoiz ezagutuko ez ditugun istorio pertsonalak.

Santiago Bidea baino askoz zaharragoa den tradizioa
Cairns, mundu osoan cairns edo cairns izenez ezagunak, mendeetan zehar bideak markatzeko, zenbait kokapen identifikatzeko eta bidaiariei lur zailetan nabigatzen laguntzeko erabili izan da.
Seinale modernoak existitu baino lehen, harri multzo txiki hauek bereziki erabilgarriak izan zitezkeen mendi-eremuetan, non beti erraz bereizten ez ziren ibilbideak.
Hala ere, gaur egun Caminoan aurkitzen ditugun pila guztiek ez dute funtzio hori betetzen. Asko erromesek eta ibiltariek egindako azken eraikuntzak dira, eta horiei esanahi pertsonal edo sinbolikoa ematen diete.
Utzi harri bat zama askatzeko
Erromes batzuentzat harri bat jartzeak keinu bitxi bat baino askoz gehiago adierazten du.
Atzean utzi nahi duzun kezka, promesa, eskaera edo pertsona maite baten oroitzapena sinboliza ditzake.
Badira egunez motxilan harri txiki bat daramala ibiltzen direnak, hura uzteko leku berezi bat aurkitzeko asmoz.
Ez dago esanahi bakarra edo nahitaezko interpretaziorik. Pertsona bakoitzak modu ezberdinean bizi dezake keinu hori.
Harri batek memoria bat irudika dezake. Beste bat, agur bat. Eta beste bat, erromeriaren une garrantzitsu bat besterik ez.

Cruz de Ferro, adibiderik ezagunena
Tradizio horren lekurik adierazgarrienetako bat Cruz de Ferro da, Frantziako Bidean kokatua, Foncebadón eta Manjarín artean, Leongo mendietan.
Bertan, burdinezko gurutze batek koroatutako zutoin altu baten inguruan, erromesek metatutako harri ugari pilatzen dira.
Asko beren hiritik, herrialdetik edo leku bereziki esanguratsu batetik ekarritako harri batekin iristen dira.
Gordailutzean, batzuk isilik geratzen dira, beste batzuk beren maiteak gogoratzen dituzte eta beste batzuk, besterik gabe, une intimo bat bizi izan ondoren oinez jarraitzen dute.
Itxuraz sinplea den keinu batek karga emozional izugarria har dezakeen Bideko eszena horietako bat da.
Komeni al da harri pila berriak eraikitzea?
Dorre txiki hauek ederrak edo sinbolikoak izan arren, gogoratu behar dugu Bideak babesa merezi duten espazio naturalak zeharkatzen dituela.
Harriak jatorrizko lekutik mugitzeak habitat txikiak alda ditzake, haien azpian bizi diren organismoei eragin diezaieke eta, zenbait gunetan, mendizaleak nahastu ditzake seinale inprobisatuak sortzen badira.
Gainera, mugarri batzuek benetako orientazio funtzioa dute eta ez lukete aldatu behar.
Horregatik, komeni da lehendik dauden eraikuntzak errespetatzea, naturguneetan dorre berriak eraikitzea saihestea eta babestutako lekuetatik harriak ez kentzea.
Bidearen sinbologia ere bizi daiteke ingurunea aldatu gabe.

Harri txikiak, istorio handiak
Pila hauen gauzarik interesgarriena, beharbada, ikusi ezin duguna da.
Inoiz ez dugu jakingo zenbat jende gelditu zen haien aurrean, zer pentsatzen ari ziren edo zer memoria gorde nahi zuten.
Zailtasun bat gainditu izana ospatzen ari den norbaitek harri bat jarri izana agian. Beste bat, hildako senide bat gogoratu zuen pertsona batena. Eta beste bat, bere igarobidearen arrasto txiki bat utzi nahi izan zuen erromes batena.
Santiago Bidea monumentu, katedral, monasterio eta mendeetako eraikin handiz beteta dago.
Baina erromes bakoitzak bere istorio propioa daramala gogorarazten diguten xehetasun txiki horiek ere osatzen dute.
Eta hori, batzuetan, harri txiki batek esanahi izugarria izan dezake.
Eta zuk, erromesa, utzi al duzu inoiz harririk Santiago Bidean? Zer suposatu zuen zuretzat?















