Conta atrás para
Xacobeo 2027
O Camiño únenos
Están desaparecidos
días
horas
minutos
segundos
Xacobeo 2027 comeza! Bo Camiño.
24 horas
camiñando xuntos
Noticias · Radio · Televisión · Relatos do Camiño
Comeza » arte e historia » Aljucén, a vila estremeña onde cada pedra conta a historia do Camiño

Aljucén, a vila estremeña onde cada pedra conta a historia do Camiño

Grupo de asistentes ante o mural azul no quilómetro 740 do Camiño de Santiago en Aljucén

A poucos quilómetros de Mérida, Aljucén garda entre as súas rúas as pegadas dunha historia que comezou moito antes de que as frechas amarelas indicasen o camiño a Compostela. Romanos, cabaleiros da Orde de Santiago e peregrinos dos nosos días forman parte do pasado e do presente desta pequena vila estremeña, que tamén atopou na arte mural un xeito de celebrar a súa identidade xacobea.

A actualidade volve poñer o foco na vila, protagonista dunha reportaxe HOXE este 16 de novembro. O interese de Aljucén non se limita a ofrecer aloxamento aos camiñantes: o seu patrimonio permite comprender como un itinerario antigo acaba pasando a formar parte da vida cotiá dunha vila.

Quen percorre a Vía da Prata dende Mérida pode facer un descanso aquí despois duns 17 quilómetros de percorrido. É unha oportunidade para mirar con outros ollos a arquitectura, os camiños e os símbolos que acompañan ao peregrino desde que entra na vila.

Foto de apertura: asistentes xunto ao mural no quilómetro 740 de Aljucén. Fonte: HOXE.

A Vía da Prata, moito antes da frecha amarela

O vello camiño que comunicaba Augusta Emerita (Mérida) con Asturica Augusta (Astorga) explica unha parte fundamental da historia deste territorio. O seu trazado favoreceu o tránsito de persoas e mercadorías e deixou un patrimonio arqueolóxico que aínda se pode estudar en Estremadura.

No ámbito de Aljucén, a documentación do expediente de protección da Vía da Prata, publicada no BOE en xaneiro de 1998, recolle vestixios específicos desa infraestrutura. Entre eles atópase un miliario romano situado ao norte da vila, reutilizado como recipiente para animais e no que aínda se recoñecían restos da súa inscrición.

É un detalle revelador: unha peza que en principio servía para marcar distancias acabou integrada nas necesidades da poboación. Hoxe estes restos permiten reconstruír a relación entre a estrada e os asentamentos próximos. O expediente tamén documenta o percorrido histórico por terras próximas ao río Aljucén.

A ruta xacobea actual non coincide necesariamente en todos os metros coa estrada antiga. Porén, a Vía da Prata herdou o papel de corredor entre o sur e o norte peninsular. A Federación Española de Asociacións de Amigos do Camiño identifica a Aljucén como punto de paso da etapa Mérida-Alcuéscar do Camiño Mozárabe-Vía da Prata.

San Andrés, unha igrexa que conserva séculos de historia

A igrexa parroquial de San Andrés Apóstol é o principal referente monumental de Aljucén. A súa fábrica conserva elementos de finais do século XV e XVI, época na que a arquitectura destas terras estivo ligada á actividade das ordes militares.

No exterior destaca a torre integrada na fachada e, especialmente, a fachada renacentista. A pedra traballada e a inscrición que percorre a entrada fan da entrada un dos detalles dignos de observar sen présa. A Deputación de Badaxoz destaca tanto a súa composición arquitectónica como a advocación a San Andrés que nela figura.

O templo permite achegarse ao legado da Orde de Santiago na comarca. Non se debe confundir a advocación da igrexa, dedicada a San Andrés, coa orde militar á que estivo ligada o desenvolvemento histórico da vila. Son dous elementos diferentes que axudan a explicar a súa herdanza relixiosa.

Montaxe fotográfica de Aljucén e detalles da portada de San Andrés

Murais, unha nova forma de contar o Camiño

O patrimonio de Aljucén non remata coa arquitectura antiga. En decembro de 2024, o Concello anunciou a finalización da primeira fase dun mural na rúa Santiago de Compostela, realizado por Pablo Herreros Art co apoio da Deputación de Badaxoz. A iniciativa buscaba mellorar un dos accesos utilizados polos peregrinos e dar visibilidade á identidade local.

Máis recentemente, o concello convocou a inauguración doutro mural homenaxe ao Camiño o 24 de outubro de 2026, no parque do antigo vertedoiro, xunto á entrada do Carrascalejo. O acto coincidiu co XIV Congreso Internacional de Asociacións Xacobeas, celebrado en Mérida do 22 ao 25 ​​de outubro.

O novo conxunto inclúe un panel azul coa vieira amarela, o escudo municipal e a inscrición "KM 740", xunto cun gran bastón de peregrino. A referencia á Vía da Prata e ao Camiño Mozárabe ocupa un lugar central na composición.

Grupo de persoas xunto a unha figura de Santiago e a cruz da Orde de Santiago en Aljucén

Estes proxectos achegan a memoria xacobea ao espazo público. O peregrino non necesita entrar nun museo para descubrilos: son parte das rúas e da paisaxe pola que percorre. Tamén ofrecen un xeito de recuperar espazos e visibilizar a relación da vila cos seus visitantes.

Unha parada que paga a pena

Aljucén é un bo lugar para dividir o longo día entre Mérida e Alcuéscar. Dende aquí continúa o itinerario entre aciñeiras e sobreiras cara á contorna do Parque Natural de Cornalvo. Antes de saír, é recomendable confirmar aloxamento e abastecerse de auga e comida.

Pero hai outra recomendación que non precisa de guía de servizo: parar diante de San Andrés, percorrer a rúa Santiago de Compostela e descubrir a arte pública do municipio. A paisaxe axuda a comprender por que os camiños históricos seguen tendo importancia para os que viven xunto a eles.

Aljucén lembra que o patrimonio xacobeo non só se atopa nas grandes catedrais. Tamén se conserva nas pedras das vilas, nas súas igrexas e nos murais que hoxe acollen aos que camiñan cara a Santiago.

Fontes: HOXE, 16 de novembro de 2026 (informe de referencia); Concello de Aljucén, convocatoria do mural; Concello, mural do 2024; BOE, expediente de protección da Vía da Prata; Deputación de Badaxoz; Federación Española de Asociacións de Amigos do Camiño de Santiago.

Imaxes: Jjmolina, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0; imaxe redimensionada.

Gustouche? Compárteo con outros peregrinos
Comparte esta noticia:
Facebook
X (Twitter)
WhatsApp
Telegrama

Novas relacionadas

Deixa o teu comentario

Comparte a túa experiencia ou a túa pregunta sobre o Camiño. O teu correo electrónico non se publicará e os comentarios son revisados ​​antes de aparecer.

Suma os dous números e escribe o resultado.

Responsable: RTV Camiño de Santiago. Finalidade: publicar o teu comentario. Podes acceder, rectificar ou eliminar os teus datos escribindo a info@caminodesantiagortv.com.

Recibe as nosas novidades

Subscríbete e non te perdas nada do Camiño

Sen spam. Só noticias, eventos e contidos do Camiño.

O Camiño,
miles de historias

Explora por categoría

Colaboradores e publicidade

Continúa lendo

¿Hablamos por WhatsApp?