Ponferrada promove a devolución dun dos maiores tesouros do Camiño de Santiago e do patrimonio berciano
Unha das pezas máis emblemáticas da historia medieval do Camiño de Santiago Podería volver moi pronto á terra onde naceu hai máis de mil anos. O Concello de Ponferrada e o Bispado de Astorga iniciaron conversacións para garantir que o histórico Cruz Peñalba, considerado un dos grandes símbolos de O Bierzo, volve á comarca e poderá ser exposta no futuro museo do Basílica de Encina. A iniciativa espertou un enorme entusiasmo entre veciños, historiadores e amantes do patrimonio cultural.
Na actualidade, o Cruceiro de Peñalba consérvase no Museo de León, onde permanece dende finais do século XIX. Porén, desde hai anos numerosas institucións bercianas defenden que esta xoia da arte medieval debe volver ao seu lugar de orixe, xa que está profundamente ligada á historia, a identidade e o patrimonio do Bierzo.
Unha xoia única da historia do Camiño de Santiago
A Cruz de Peñalba é moito máis que unha peza de ourivería.
Trátase dunha cruz votiva realizada no século X e considerada unha das obras máis importantes da arte mozárabe española. Segundo a tradición histórica, foi dada polo rei Ramiro II de León ao abade San Gennadio, responsable do mosteiro de Santiago de Peñalba, como mostra de agradecemento tras a vitoria cristiá na batalla de Simancas, librada no ano 939 contra o exército de Abderramán III.
Durante séculos permaneceu no mosteiro de Santiago de Peñalba, un dos enclaves monásticos máis importantes do noroeste peninsular e situado no corazón da Tebaida Berciana, moi preto do histórico Camiño de Santiago.
O seu enorme valor artístico, relixioso e histórico converteuno nunha das pezas máis importantes do patrimonio leonés.
O símbolo de toda unha rexión
Para os bercianos, a Cruz de Peñalba representa moito máis que un obxecto histórico.
A súa silueta aparece no escudo oficial e na bandeira do Bierzo, converténdose nun dos principais símbolos de identidade de toda a comarca. Xeracións de bercianos medraron identificando este cruceiro coa súa historia, as súas raíces e o seu patrimonio cultural.
Precisamente por este forte vínculo afectivo, desde hai décadas diferentes asociacións culturais, institucións e colectivos cidadáns solicitan que a cruz sexa devolta ao Bierzo, polo menos mediante un traslado permanente ou a longo prazo.
O novo museo da Basílica da Encina abre unha oportunidade
A posible volta do Cross de Peñalba está ligada ao novo proxecto cultural que prepara Ponferrada.
O Concello e a Diocese de Astorga asinaron recentemente un convenio para poñer en marcha o novo museo e miradoiro da Basílica da Encina, cuxa xestión recaerá na Fundación Ages of Man, unha das institucións culturais máis prestixiosas de España na conservación e difusión do patrimonio relixioso.
Durante a presentación do proxecto, tanto o alcalde de Ponferrada, Marco Morala, como o tenente de alcalde, Iván Alonso, manifestaron publicamente a súa vontade de traballar para que a Cruz de Peñalba poida ser exposta neste novo espazo museístico.
Un impulso ao turismo cultural e relixioso
Se finalmente o cruce volve ao Bierzo, será un importante atractivo para o turismo cultural, el turismo relixioso e o Camiño de Santiago.
Cada ano milleiros de peregrinos cruzan Ponferrada seguindo o Camiño Francés cara a Santiago de Compostela. A posibilidade de contemplar unha das pezas máis importantes da arte medieval española faría da cidade unha parada aínda máis atractiva para os visitantes interesados na historia, o patrimonio e a espiritualidade.
Ademais, reforzaría a posta en valor do mosteiro de Santiago de Peñalba e de toda a Tebaida Berciana, unha das paisaxes culturais máis singulares de Castela e León.
Unha reivindicación histórica
A solicitude de recuperación do Cross de Peñalba non é nova.
Desde hai anos as institucións bercianas aprobaron diferentes iniciativas reclamando a súa devolución, por considerar que a peza forma parte da identidade histórica da comarca.
Aínda que a custodia legal segue correspondendo ao Museo de León, o novo museo da Basílica da Encina podería abrir a porta a acordos institucionais que permitan o seu traslado para a súa exposición en Ponferrada.
Patrimonio que une historia e peregrinación
A historia da Cruz de Peñalba está moi ligada ao nacemento do Reino de León, ao culto ao Apóstolo Santiago e ao desenvolvemento dun dos territorios máis emblemáticos do Camiño.
Recuperala suporía non só a devolución dunha extraordinaria obra de arte, senón tamén a recuperación dun símbolo moi arraigado na memoria colectiva do Bierzo.
Mentres continúan as conversas entre as institucións implicadas, milleiros de bercianos esperan que un dos maiores tesouros da súa historia poida regresar por fin ao lugar onde comezou hai máis de mil anos.
