Hamarkadetan zehar, jakobear elkarte askok lagundu dute gaur egun Santiago Bidea bezala ezagutzen dugunaren oinarrizko zati bat. Ibilbideak berreskuratu, geziak margotu, aterpeak ireki, hitzaldiak antolatu, erromesak artatu, ondarea defendatu eta beti egungo ikusgarritasuna izan ez zuen kultura bizirik mantendu dute. Lan horrek guztiak aitortza merezi du, pertsona hori gabe Bidea oso bestelakoa izango litzatekeelako gaur egun.
Hain zuzen, eraikitako guztiari errespetuz, gai garrantzitsu bati buruz naturaltasunez hitz egiteko garaia heldu da: belaunaldi aldaketa. Ez da hogei, hogeita hamar edo berrogei urtez Bidean lanean dihardutenak bereiztea, ezagutza hori guztia galdu ez dadin eta belaunaldi berri bati helarazi ahal izatea baizik.
Adinekoen esperientzia ezinbestekoa izaten jarraitzen du
Elkarteetan urte asko daramatzatenek ibilbide bakoitzaren benetako historia ezagutzen dute, badakite arazoak nola konpondu diren, erakunde eta udalekin harremanak eraiki dituzte eta inongo artxiboetan agertzen ez den memoria gordetzen dute. Esperientzia hori ez da soberan, aitzitik, erdiko leku bat betetzen jarraitu beharko luke.
Baina agian leku horrek eboluzionatu dezake. Kargu exekutiboetan beti pertsona berdinak mantendu beharrean, oso baliagarria izan liteke aholkulari figurak, esperientzia kontseiluak edo espazioak sortzea, non Caminora bizitza erdia eskaini dutenek talde gazteagoak gidatzeko.
Horrek oso garrantzitsua den zerbait ahalbidetuko luke: memoria gordetzea eta, aldi berean, ardura berriei lekua irekitzea.
Atzean inor ez dagoenean agertzen da arazoa
Elkarte askok urteak daramatzate jende talde txiki baten ahaleginari esker. Pertsona horiek aktibo jarraitzen duten bitartean, badirudi dena funtzionatzen duela. Benetako arazoa nekea, adina, gaixotasuna edo, besterik gabe, pauso bat emateko legezko gogoa iristen denean agertzen da.
Momentu horretan jarraitzeko prest ez badago, elkartea oso egoera delikatuan geratzen da.
Horregatik, belaunaldi aldaketa ez da hasi behar norbaitek presidentetza utziko duela iragartzen duenean. Askoz lehenago hasi beharko litzateke, gazteak pixkanaka txertatuz, benetako ardurak emanez eta elkarteak barrutik nola funtzionatzen duen ezagutzeko aukera emanez.
Gazteak dagoeneko Bidean daude
Ez da egia gazteei Santiago Bidea interesatzen ez zaienik. Urtero milaka gazte ibiltzen dira jakobear ibilbideetan, jardueretan parte hartzen dute, boluntario egiten dute, sare sozialetan esperientziak partekatzen dituzte eta ondarea, natura, ostalaritza eta kulturaz interesatzen dira.
Erronka da harreman hori Santiagora iristean amai ez dadin.
Erromes gazte bat ospitale, boluntario, elkarte bateko kide, komunikazio arduradun, jardueren antolatzaile edota zuzendaritza batzordeko presidente izan daiteke gero. Baina horretarako norbaitek atea ireki behar du.
Eta ate hori benetan ireki behar da.
Ez da nahikoa sare sozialak martxan jartzeko eskatzea
Batzuetan gazteak txertatzeaz hitz egiten dugu, baina Instagram, bideo edo teknologiarekin laguntza eskatzea baino ez dugu pentsatzen.
Hori ez da nahikoa.
Beraiek parte hartzea nahi badugu, erabakietan parte hartu behar dute. Proiektuak proposatzeko, jarduerak antolatzeko, elkartea ordezkatzeko, ardurak hartzeko eta administrazio kontseiluetan hitza izan behar dute.
Akatsak egiteko eskubidea ere izan beharko lukete. Inor ez da jaiotzen elkarte bat zuzentzen, hitzaldiak antolatzen edo administrazio batekin negoziatzen jakinda. Gaur egun esperientzia dutenek ere pixkanaka ikasi dute.
Erreleak konfiantza dagoenean bakarrik funtzionatzen du.
Gaur egungo Bideak tresna berriak behar ditu
Bidea asko aldatu da azken hogeita hamar urteotan.
Gaur egun aplikazioak, sare sozialak, mapa digitalak, berehalako komunikazioa, ikus-entzunezko edukiak eta nazioarteko dimentsio izugarria daude. Erronka berriak ere agertu dira jasangarritasunari, irisgarritasunari, segurtasunari, masifikazioari eta erromeria eta turismoaren arteko bizikidetzari lotutakoak.
Elkarteek Bidearen mamia gorde behar dute, baina oraina ere ulertu behar dute.
Bertan belaunaldi berriek asko lagundu dezakete.
Hizkuntzak, teknologia, komunikazioa, bideoa, diseinua, nazioarteko proiektuak, boluntariotza modu berriak eta erromesekin harremantzeko modu desberdinak lagundu ditzakete.
Horrek ez du esan nahi zaharra berriarekin ordezkatzea.
Bi gauzak uztartzea esan nahi du.
Adineko pertsonak irakasle hoberenak izan daitezke
Seguruenik, eredu onena ez da haustura bat, trantsizio bat baizik.
Hamarkadetan lanean ari direnek belaunaldi berrien lagun izan dezakete denbora batez, kontaktuak partekatuz, iraganeko akatsak azalduz, erakundeek nola funtzionatzen duten irakatsiz eta elkartearen historia transmitituz.
Eginkizun hori are garrantzitsuagoa izan daiteke kargua mugagabean mantentzea baino.
Herentzia ona uztea ez baita gauza asko egin izana bakarrik.
Ondoren etorriko direnak prestatu izanak ere datza.
Gazteak dauden tokian bilatu behar ditugu
Elkarteek belaunaldi berriak erakarri nahi badituzte, ezin dute itxaron norbait berez atea igaro arte.
Haiek bilatu behar dituzu.
Unibertsitateetan, institutuetan, gazte taldeetan, Europako proiektuetan, lan-eremuetan, boluntarioetan, kultur elkarteetan, sare sozialetan eta, batez ere, erromes gazteen artean.
Interesgarria izango litzateke, halaber, berariazko programak sortzea haientzat, jarduera zehatzekin, prestakuntzarekin, ostalaritza-esperientziarekin edo Caminoko benetako proiektuetan parte hartzearekin.
Ez da beharrezkoa gazte bat zuzendari gisa hastea.
Baina sentitu behar duzu elkarte barruan bide posible bat dagoela.
Erlieberik gabeko elkarte batek iraungitze data du
Gogorra dirudi, baina errealitatea da.
Elkarte batek historia, prestigio eta ondare pilatua izan dezake, baina belaunaldi berriak sartzen ez baditu ahultzen amaituko da.
Horregatik, administrazio kontseilu bakoitzak galdera oso sinple bat egin beharko lioke bere buruari: bost edo hamar urte barru batzuk hemen ez badira, nork jarraituko du?
Erantzun argirik badago, erreleboa ondo prestatzen ari dela esan nahi du.
Existitzen ez bada, beharbada bada garaia lanean hasteko.
Eskerrak eta etorkizunak elkarrekin ibili behar dute
Eztabaida honek ez luke inoiz adinetako gerra bihurtu behar.
Bidegabea izango litzateke.
Eskerrak, errespetua eta errekonozimendua merezi dituzte urte askoan Bidean lanean aritu direnek. Horiei esker berreskuratu ditugu ibilbideak, aterpeak, seinaleztapena, bilerak, argitalpenak, artxiboak eta hamarkadetan jakobear kultura bizirik mantentzea ahalbidetu duen egitura asoziatiboa.
Baina, hain zuzen, horregatik pentsatu behar dugu etorkizunean.
Egin diezaiekegun omenaldirik onena lan horrek guztiak aurrera jarraitzen duela ziurtatzea da.
Izan daitezela makila hartzeko prest dauden gazteak.
Hogei edo hogeita hamar urte barru elkarteak bizirik egon daitezela.
Jarrai dezala gezi bat margotzeko, eliza bat defendatzeko, aterpe bat irekitzeko edo erromes bati laguntzeko prest dagoen jendea.
Bidea ere heredatua da
Belaunaldi bakoitzak aurrekoaren Bidea jasotzen du.
Denbora batez zaintzen du.
Hobetu ahal baduzu.
Eta gero entregatu behar duzu.
Hori da, hain zuzen, elkarteen barruan ere gertatu behar dena.
Adinekoen esperientzia mantendu behar da, galtzeko balioegia delako. Baina, aldi berean, aurpegi berriak, ideia berriak eta ardurak hartzeko prest dauden pertsona berriak behar ditugu.
Bideak memoria behar du, baina baita etorkizuna ere.
Eta etorkizun hori elkarteek gazteei begiratu eta gauza oso sinplea kontatzeko gai direnean hasten da:
Bide hau ere zurea da, eta egunen batean zaindu beharko duzu.
