Hai unha cifra que máis que moitas campañas de promoción transformou o moderno Camiño de Santiago: os 100 quilómetros. É a distancia mínima a pé que permite optar ao Compostela e converteu localidades como Sarria en grandes portas de entrada a Santiago. Pero tamén abriu un debate que parece non acabar nunca: realmente pódese vivir o Camiño en só cinco ou seis días?
Houbo un tempo no que o Camiño comezaba practicamente cando pechabas a porta da túa casa. Hoxe, para moitos futuros peregrinos, comeza cunha pregunta algo máis práctica: «¿De onde teño que saír para conseguir o Compostela?»
E entón aparece o número máxico.
100 quilómetros.
Nin 99, nin "máis ou menos cen".
Unha figura que cambiou puntos de partida, encheu certas etapas, transformou vilas e creou unha expresión que calquera afeccionado ao mundo xacobeo recoñece de inmediato: "facer os últimos 100 quilómetros".
Sarria: aquí comeza... moita xente
Se houbese unha capital dos últimos cen quilómetros, probablemente sería Sarria.
Non porque unha xigantesca frecha amarela indique alí "INICIA O TEU CAMIÑO", senón por unha cuestión moito máis práctica: Sarria está situada a poucas A 114 quilómetros de Santiago, distancia suficiente para superar o mínimo esixido para obter a Compostela completando o percorrido a pé.
O resultado é visible cada tempada.
Os peregrinos que percorreron centos de quilómetros chegan a Sarria con botas gastadas, mochilas antigas e algunha burbulla con nome propio.
Á mañá seguinte saen de novo e descobren algo curioso.
De súpeto hai moita máis xente.
Mochilas novas a estrear. Botas sospeitosamente limpas. As camisetas aínda planchadas.
Benvidos aos últimos cen.
Por que precisamente 100 quilómetros?
Aquí deixamos os chistes por un momento.
A Oficina do Peregrino establece que para obter o Compostela A peregrinación debe ter sido realizada por motivos relixiosos ou espirituais -ou polo menos cunha actitude de busca- e completada polo menos 100 quilómetros continuos a pé ou a cabalo, o 200 quilómetros en bicicleta, seguindo unha ruta recoñecida cara a Santiago.
Ademais, durante os últimos cen quilómetros o traxecto deberá estar acreditado mediante o Credencial de peregrino, recollendo os selos correspondentes.
Polo tanto, os cen quilómetros non son unha idea de axencias de viaxes nin unha campaña turística inventada por Sarria.
O interesante é o que pasou despois.
Cando unha norma cambia o mapa do Camiño
A distancia mínima acabou creando auténticos puntos de saída estratéxicos.
Sarria É o exemplo máis evidente do Camiño Francés, pero hai outros lugares empregados polos que teñen aproximadamente unha semana e queren camiñar ata Compostela.
O fenómeno tivo unha importante consecuencia: moitas persoas xa non necesariamente organizan a súa peregrinación preguntándose:
"Desde onde quero facer o Camiño?"
A pregunta pode converterse en:
"De onde teño que comezar para chegar aos cen?"
Parecen preguntas semellantes.
Non o son.
¿Peregrino ou turista?
E chegamos a terreo perigoso.
O debate capaz de transformar unha tranquila cea de albergue nunha charla televisiva:
Quen percorre 800 quilómetros é tan peregrino como quen fai 100?
A resposta probablemente depende de quen lle preguntemos.
Pero o Camiño ten unha peculiaridade: Non ten taxímetro espiritual.
Pode haber alguén que camiñe 800 quilómetros e viva a experiencia como unhas longas vacacións deportivas. E pode haber outra persoa que só teña seis días, percorre cen quilómetros e chegue ao Obradoiro profundamente emocionado.
Tamén hai persoas maiores, familias, peregrinos con limitacións físicas ou traballadores que simplemente non poden desaparecer durante un mes enteiro.
Pódense medir quilómetros.
O que pasa dentro de cada peregrino é moito máis complicado.
Iso si: se acabas de comezar en Sarria, non hai que dicir en Portomarín que andas de París.
As botas poden declarar como testemuñas.
Os 100 quilómetros democratizaron o Camiño
Hai outro lado deste fenómeno que merece atención.
Os últimos cen quilómetros permitiron vivir o Camiño a miles de persoas que nunca terían catro ou cinco semanas para percorrer unha ruta completa desde Francia.
Cinco, seis ou sete días caben nunhas vacacións normais.
Isto permite que grupos de amigos, familias, persoas maiores e peregrinos por primeira vez descubran a experiencia.
E algúns volven.
Primeiro fan cen.
Despois douscentos.
E un día atópanse mirando un mapa de Saint-Jean-Pied-de-Port mentres se preguntan como carallo chegaron alí.
O Camiño ten esas cousas.
Tamén hai un prezo para o éxito
A concentración de peregrinos nos últimos quilómetros supón, porén, retos evidentes.
Aloxamento completo, servizos baixo moita presión, etapas moi concorridas e unha experiencia moi diferente á que se pode atopar centos de quilómetros antes.
O debate, polo tanto, non debe limitarse a decidir quen é "máis peregrino".
A cuestión realmente interesante é como xestionar un Camiño capaz de recibir persoas con formas tan diferentes de vivilo sen perder o que o fai especial.
Ao final aínda tes que andar
Porque hai algo que nin cen quilómetros, nin aplicacións móbiles, nin transporte de mochilas, nin reservas en liña conseguiron eliminar.
Hai que andar.
Cando aparece unha pendente, a pendente non pregunta por onde comezou.
Cando chove, chove sobre todos.
E as burbullas tampouco piden a Credencial antes de decidir a quen atacar.
Podes comezar en Saint-Jean-Pied-de-Port.
Podes comezar en León.
Podes comezar en Sarria.
Incluso podes saír dende a porta da túa casa.
Cando por fin aparecen as torres de Santiago, cada un sabe o que significou chegar alí.
Aínda que si...
Se comezas en Sarria, intenta ensuciar un pouco as botas antes da primeira foto. 😂
