O Camiño Esquecido de Santiago celebrará por primeira vez en Cantabria o seu Congreso anual. Valdeolea acollerá os días 16 e 17 de outubro a quinta edición dun encontro que reunirá a representantes dos territorios vinculados a esta histórica ruta de peregrinación para falar de patrimonio, cooperación, turismo e futuro.
Cantabria será este mes un dos grandes puntos de encontro do Camiño Esquecido de Santiago.
Os días 16 e 17 de outubro, Valdeolea acollerá o V Congreso do Camiño Esquecido, un evento que chega por primeira vez á comunidade grazas á Fundación Camiño Lebaniego e coa colaboración dos concellos de Las Rozas de Valdearroyo, Valdeprado del Río, Campoo de Enmedio e Valdeolea.
Despois de catro edicións celebradas noutros puntos do itinerario, a última delas en Zalla en 2025, o Congreso trasládase agora a Cantabria coa intención de analizar o presente desta ruta e, sobre todo, pensar no seu futuro.
Unha ruta histórica que quere gañar protagonismo
O Camiño Esquecido atravesa o País Vasco, Burgos, Cantabria, Palencia e León antes de enlazar co Camiño Francés en Villafranca del Bierzo.
Trátase dunha ruta de marcado carácter histórico, cultural e paisaxístico que durante anos permaneceu fóra dos grandes focos do mundo xacobeo, pero que pouco a pouco foi recuperando visibilidade.
En Cantabria, o seu percorrido atravesa os concellos de Las Rozas de Valdearroyo, Valdeprado del Río, Campoo de Enmedio e Valdeolea, antes de continuar cara ao Monte Palentina.
O seu paso polo sur da comarca tamén lle permite conectar o Camiño de Santiago cun territorio de enorme valor patrimonial e natural, pero aínda pouco coñecido por moitos peregrinos.
“COaS para Cantabria, presente e futuro compartido”
A xornada principal do venres 16 terá lugar baixo o título “COaS para Cantabria, presente e futuro compartido”.
O programa abordará cuestións relacionadas coa cooperación entre territorios, a xestión das rutas de peregrinación e a capacidade destas rutas para converterse tamén en ferramentas de desenvolvemento cultural e turístico.
Un dos obxectivos será compartir experiencias entre administracións, asociacións e entidades locais que traballan directamente no territorio.
Porque unha ruta histórica non se mantén só marcando quilómetros. Necesita coordinación, conservación do patrimonio, servizos para os peregrinos e unha estratexia común que lle permita medrar sen perder a súa identidade.
Cantabria tamén é terra de peregrinación
A conferencia inaugural estará dedicada precisamente a ese contexto histórico.
Baixo o título “Cantabria Peregrina, as raíces históricas das rutas de peregrinación na comarca”, analizarase o papel que estas rutas desempeñaron durante séculos como medios de comunicación, intercambio cultural e transmisión do patrimonio.
Cantabria ten unha relación moi fonda coas peregrinacións.
O Camiño do Norte, o Camiño Lebaniego e o propio Camiño Olvidado forman parte dunha rede de itinerarios que demostra que esta comunidade non foi simplemente un territorio atravesado por peregrinos, senón un espazo histórico de acollida e conexión entre diferentes rutas.
As asociacións tamén terán voz
O programa contará coa participación do Asociación de Peregrinos dos Camiños do Norte de Cantabria, xunto con representantes de institucións e territorios vinculados ao Camiño Esquecido.
A presenza de asociacións é especialmente importante.
Moitas veces son eles os que coñecen de primeira man a problemática da ruta, as necesidades dos peregrinos e o patrimonio que precisa atención.
Tamén son eles os que manteñen viva a memoria destas rutas cando aínda non contan con gran cantidade de camiñantes.
O Congreso pretende, polo tanto, conxugar a visión institucional coa experiencia dos que traballan directamente no Camiño.
Non todo estará falando nunha sala
Unha das características máis interesantes do programa é que o encontro non se limitará a presentacións e mesas de traballo.
Despois das sesións, os participantes visitarán diferentes fitos patrimoniais vinculados ao Camiño Esquecido.
A xornada do venres rematará tamén cun concerto no Colexiata de San Pedro de Cervatos, un dos grandes referentes do patrimonio románico de Cantabria.
Deste xeito, o Congreso permitiranos coñecer sobre o terreo do que se falará durante as sesións.
O sábado será hora de andar
O sábado 17 chegará unha das partes máis insólitas do encontro.
Os participantes terán a oportunidade de percorrer un tramo do Camiño Esquecido.
Un xeito sinxelo, pero moi importante, de lembrar que detrás de calquera estratexia turística, cultural ou institucional hai sempre unha realidade básica: un camiño e unha persoa que camiña por el.
Coñecer unha ruta desde unha oficina nunca será o mesmo que percorrela.
É por iso que combinar a reflexión e o Camiño tamén pode axudar a detectar necesidades, descubrir oportunidades e comprender mellor a experiencia real do peregrino.
O papel da Fundación Camiño Lebaniego
A Fundación Camiño Lebaniego impulsa este encontro dentro dunha estratexia máis ampla de promoción e dinamización das rutas de peregrinación que atravesan Cantabria.
A celebración do Congreso no sur da comarca tamén permite ampliar a nosa visión máis aló dos itinerarios máis coñecidos.
O Camiño Esquecido pode converterse nunha oportunidade para os territorios rurais que conservan o patrimonio, a paisaxe e as pequenas vilas capaces de ofrecer unha experiencia moi diferente das rutas máis transitadas.
Ese crecemento, porén, terá que facerse con equilibrio.
Promover unha ruta pouco coñecida non significa automaticamente convertela nunha nova ruta multitudinaria. Significa crear as condicións necesarias para que poida recibir peregrinos sen perder o que precisamente o fai especial.
Unha oportunidade para recuperar un Camiño
O propio nome, Camiño Olvidado, resume boa parte da súa historia recente.
Durante moito tempo quedou nun segundo plano fronte a outros grandes itinerarios.
Agora diferentes asociacións, administracións e territorios traballan para recuperar a súa memoria, mellorar a sinalización e darlle unha nova vida.
O Congreso de Cantabria pode servir precisamente para avanzar nesa dirección.
Non só para falar de cantos peregrinos poden chegar no futuro, senón para decidir que tipo de ruta queren construír.
Unha ruta cun coidado patrimonio, pobos implicados, hostalería e unha relación equilibrada entre turismo e peregrinación.
Dous días para pensar no futuro
O V Congreso do Camiño Esquecido será, pois, moito máis que un encontro técnico.
Será unha oportunidade para reunir persoas de distintos territorios que comparten un mesmo percorrido e problemas similares.
Tamén permitirá situar Cantabria dentro dun Camiño que une varios territorios do norte de España antes de atoparse co Camiño Francés.
E, sobre todo, servirá para lembrar que aínda quedan Camiños que teñen moito que descubrir.
El 16 e 17 de outubroDurante dous días, Valdeolea será un deses lugares onde non só se percorre o Camiño.
Tamén se pensa.
Información práctica
O Congreso celebrarase os días 16 e 17 de outubro de 2026.
As actividades son gratuítas, aínda que as prazas son limitadas e é necesaria a inscrición previa.
O programa combinará presentacións, encontros entre representantes dos territorios, visitas patrimoniais, música e unha xornada a pé por un tramo do Camiño Esquecido.
