É con moita tristeza que o mundo xacobeo recibiu a noticia do falecemento de José María Ballester, tras unha longa enfermidade que non lle impediu asistir ao que sería o seu último acto público na Granja de San Ildefonso a finais do pasado mes de xaneiro. No Real Recibiu unha homenaxe da Raíña Sofía nos Premios Hispania Nostra ás Boas Prácticas no Patrimonio Cultural e Natural.
Persoa moi vinculada ao mundo da arte, traballou nos seus inicios profesionais en diversos xornais, a cargo do ámbito da cultura e do patrimonio, ata conseguir un posto no Consello de Europa que lle permitiu desenvolver nesa organización as súas ideas sobre o patrimonio. Un labor moi recoñecido que o levou a ocupar o cargo de Director de Cultura, Patrimonio Cultural e Natural do Consello de Europa.
Sería nesta época cando comeza a súa relación laboral co Camiño de Santiago, e que se afianza coa chegada de Marcelino Oreja á Secretaría Xeral do Consello de Europa (1984-1989). Pódese dicir que son os responsables do recoñecemento en 1987 do Camiño de Santiago como Primeiro Itinerario Cultural Europeo aprobado polo Consello de Europa.
Son moitos os recoñecementos que se lle poden facer a José María Ballester dende diferentes institucións: Fundación Botín, onde traballou nos últimos anos, ou Hispania Nostra, xa que foi un dos seus fundadores. Pero nós, dende a Federación Española de Asociacións de Amigos do Camiño de
Santiago, queremos recoñecer o apoio que sempre nos mostraches. Aínda lembramos con cariño a súa presenza, xunto a Marcelino Oreja, na clausura do XII Congreso Internacional de Asociacións Xacobeas, celebrado en Madrid en outubro de 2021.
Pero o seu amor e interese polo Camiño de Santiago remóntase, segundo as súas propias palabras, á súa infancia. Así nolo contou nun coloquio na Universidade San Pablo CEU de Madrid, no que participou xunto con Marcelino Oreja, con motivo do 30 aniversario da Declaración do Camiño de Santiago como Primeiro Itinerario Cultural Europeotampouco. Dicía que nos veráns familiares en Sepúlveda lle gustaba mirar o ceo nas noites claras, porque xa se dicía que “Segovia era terra de poucas espigas e de moitas estrelas”. Quedou fascinado ao ver unha "longa mancha branca de estrelas", que unha señora do lugar lle dixo que era a Vía Láctea que leva aos peregrinos a Santiago de Compostela. E fixo, dixo, unha promesa de que cando fose maior iría a Santiago paseando polas estrelas.
Hoxe xa emprendeu ese camiño, e a súa persoa, transformada en estrela, forma parte da Vía Láctea para ser guía no Ceo, como foi na Terra, dos que camiñan cara Compostela.
