O crecemento de Camiño de Santiago obríganos a reflexionar sobre o equilibrio entre a acollida do peregrino e a calidade de vida dos veciños
Santiago de Compostela enfróntase a unha pregunta incómoda, pero cada vez máis necesaria: É posible seguir aumentando o número de visitantes sen poñer en risco a esencia da cidade?
Un recente estudo sobre a percepción do turismo na capital galega reabriu un debate que leva anos sobre a mesa. Baixo unha frase tan contundente como reveladora -"mentres contamos peregrinos, deixamos de contar veciños"—, o informe advirte sobre as consecuencias de a aumento da presión turística, especialmente nos barrios históricos da cidade.
O feito máis rechamante é que, aínda que os peregrinos adoitan ser sinalados como responsables da masificación, só representan o O 22,7% do turismo que recibe Santiago, desmontando a idea de que o fenómeno xacobeo é o único factor detrás dos cambios que está a vivir a cidade.
Porén, o número de peregrinos non parou de crecer. Segundo o estudo, na última década a chegada de camiñantes aumentou máis dun 110%, transformando profundamente a realidade compostelá.
A cuestión non é se o Camiño de Santiago é positivo. É.
Xera emprego.
Mantén as empresas abertas.
Atrae investimentos.
E contribuíu a dinamizar moitos concellos rurais que, sen o paso de peregrinos, sufrirían aínda máis despoboamento.
Pero iso non nos impide recoñecer unha realidade obvia: Cando unha cidade xa non é habitable para os que viven nela, algo se está a facer mal..
O aumento do prezo da vivenda, a proliferación de aloxamentos turísticos, a desaparición do comercio tradicional e a progresiva perda de poboación residente no casco histórico son fenómenos que cada vez preocupan máis aos composteláns.
Porque unha cidade sen veciños deixa de ser cidade.
E corre o risco de converterse nunha decoración.
Paradoxalmente, moitos visitantes chegan a Santiago buscando autenticidade, hospitalidade e vida de barrio. Non obstante, o propio estudo indica que algúns turistas perciben determinadas zonas do centro histórico como espazos deshabitados, onde é difícil identificar a presenza de quen lle deron alma á cidade durante xeracións.
O reto, pois, non é escoller entre veciños ou peregrinos.
A verdadeira cuestión é como garantir que ambos poidan coexistir.
O Camiño de Santiago sempre foi un exemplo de equilibrio entre acollida e humanidade.
Pero para preservar ese espírito haberá que apostar por políticas que favorezan o acceso á vivenda, protexan o comercio local e distribúan mellor os fluxos turísticos ao longo do ano e do territorio.
Porque o éxito non se pode medir só en números.
Non abonda con contar compostelas.
Non abonda con bater récords de visitantes.
Tamén teremos que preguntarnos cantos veciños viven aínda no centro histórico.
Cantas familias poden permitirse quedar no seu barrio.
E cantos nenos seguen xogando nas prazas que no seu día fixeron de Santiago unha cidade viva.
Defender o Camiño de Santiago supón tamén defender os lugares e as persoas que lle dan sentido.
Porque se algún día deixamos de contar veciños, quizais descubriremos demasiado tarde que tamén comezamos a perder a alma do Camiño.
