Durante a primeira fin de semana de outubro, Güemes volveu reunir a asociacións, hospitaleiros, peregrinos e amigos do Camiño de Santiago arredor da Festa do Bastón de Peregrino, unha sesión que comezou cun encontro para reflexionar sobre os Camiños do Norte e rematou cun dos momentos máis simbólicos do programa: a entrega do Bastón á asociación que continuará a súa andaina o próximo ano.
Durante os días 2, 3 e 4 de outubro, Güemes volveu demostrar por que ocupa un lugar tan especial dentro do Camiño do Norte. A Festa do Persoal do Peregrino converteu este pequeno enclave cántabro nun punto de encontro de persoas chegadas de distintos lugares, todos unidos por unha mesma idea: manter vivo o espírito do Camiño máis alá dos números, das estacións e dos quilómetros.
As xornadas comezaron cun acto de reflexión arredor dos Camiños do Norte. Varios representantes vinculados ao mundo xacobeo participaron nun encontro público no que falaron da actualidade das rutas, do traballo das asociacións e da necesidade de preservar o que dá sentido ao Camiño. O ambiente era próximo, máis parecido a unha conversación entre persoas que levan anos traballando no campo que a unha conferencia formal.
Ese comezo marcou moi ben o ton para a fin de semana. A Festa do Bordón non quixo ser só unha celebración, senón tamén un espazo para escoitar, compartir experiencias e pensar no futuro das rutas que cambian co paso do tempo. O crecemento dos peregrinos, a conservación do patrimonio, a hostalería, a sinalización e o papel das pequenas cidades foron algúns dos temas que pairaron sobre as conversas.
Güemes, un lugar marcado pola hospitalidade
Falar de Güemes dentro do Camiño de Santiago é falar de hostalería. Durante décadas, miles de peregrinos pasaron por este lugar e atoparon algo máis que aloxamento. Atoparon conversa, acollida, comida compartida e unha forma de entender o Camiño baseada na proximidade e no trato humano.
Ese espírito estivo moi presente durante toda a fin de semana. As imaxes das xornadas amosan mesas compartidas, intervencións ante os asistentes, momentos de relax e numerosos encontros entre persoas que, en moitos casos, levan anos vinculadas a asociacións xacobeas.
A festa tivo precisamente esa mestura de convivencia e reflexión que caracteriza a moitos dos encontros máis auténticos do Camiño. Houbo tempo para falar de proxectos, lembrar experiencias e reencontrarse con xente doutras asociacións. Pero tamén había espazo para simplemente sentarse arredor dunha mesa e compartir un momento sen precipitarse.
O Bastón de Peregrino, moito máis que un bastón
O gran protagonista simbólico do encontro foi o Báculo de Peregrino. Trátase dun obxecto que pasa dunha asociación xacobea a outra e permanece durante un período baixo a custodia de cada entidade. A súa importancia non está no valor material, senón na historia que vai acumulando ao percorrer distintos territorios.
En 2025, o Bordón chegou dende Irún ata Güemes. Durante 2026 mantívose vinculado a Cantabria e ás actividades desenvolvidas arredor do Camiño do Norte. Agora, despois dun ano de custodia, chegou o momento de continuar a viaxe.
Este relevo representa unha das ideas máis fermosas desta tradición. O Bordón non pertence definitivamente a ninguén. Recíbese, coida, incorpórase á vida da asociación e, chegado o momento, entrégase de novo para que siga camiñando.
De Güemes a Albacete
Un dos momentos máis importantes das xornadas foi a entrega do Persoal á asociación albaceteña, que será a encargada de custodialo durante o próximo período. A entrega implica moito máis que un cambio de mans. Tamén implica asumir a responsabilidade de manter vivo o símbolo, organizar actividades ao seu redor e darlle continuidade antes da súa próxima entrega.
A intención é que o Bordón volva a ser un fío condutor de diferentes actividades ao longo do próximo ano. Deste xeito, seguirá servindo para achegar o Camiño de Santiago a novos públicos, implicar a asociacións e peregrinos e manter o vínculo entre territorios moi diferentes.
A ruta resume ben a esencia da iniciativa: de Irún a Güemes, de Güemes a Albacete e, posteriormente, a outro lugar. Cada etapa engade unha nova historia e cada asociación deixa unha pequena parte de si nese obxecto.
O valor das asociacións xacobeas
A Festa do Bordón tamén permitiu poñer en valor o traballo das asociacións do Camiño de Santiago. Moitos deles levan décadas recuperando rutas, marcando camiños, organizando actividades culturais, defendendo o patrimonio e acompañando aos peregrinos.
Gran parte deste traballo realízase voluntariamente e moitas veces pasa desapercibido. Non obstante, a súa importancia é enorme. Detrás dunha frecha amarela, dunha ruta recuperada ou dunha actividade nun pequeno pobo adoita haber persoas que dedicaron tempo e esforzo a manter vivo o Camiño.
Encontros como o de Güemes permítennos recoñecer este traballo e, ao mesmo tempo, estreitar os lazos entre asociacións. Tamén son unha oportunidade para intercambiar experiencias e enfrontarse xuntos a problemas que afectan a moitas rutas.
Unha fin de semana que resume o espírito do Camiño
Os días deixaron imaxes moi diferentes, pero todas forman parte da mesma historia. Houbo mesas de debate, encontros, intervencións, comidas compartidas, fotografías, conversas e momentos de celebración. E, ao final, un Bordón que volveu cambiar de mans.
Ese xesto resume perfectamente o acontecido en Güemes.
O Camiño de Santiago non se constrúe só andando. Tamén se constrúe falando, escoitando, coidando e transmitindo aos demais o que recibimos.
Durante uns días, Güemes volveu ser precisamente iso: un lugar onde se pensa, se comparte e se vive o Camiño.
O Bordón continuará agora o seu camiño cara a Albacete, pero o seu paso por Cantabria xa está incorporado á historia desta tradición.
E quizais esa sexa unha das mellores metáforas do propio Camiño.
Ninguén queda con el para sempre.
Recibimos un tempo.
Coidamos nós.
Compartimos.
E despois entregámosllo aos que veñen despois.
Buen Camiño, Bordón.
