A LENDA DO GALO E A GALIÑA DE SANTO DOMINGO DE LA CALZADA
Nos tempos en que o Camiño de Santiago era unha aventura perigosa e as pousadas eran tan importantes como as igrexas, unha familia de peregrinos alemáns partiu de viaxe a Compostela co seu único fillo. Atravesaron montañas, ríos e aldeas seguindo as cunchas e as estrelas, confiando en que o apóstolo os protexería no camiño.
Ao chegar á localidade de Santo Domingo da Calzada, cansos e cos pés rotos, decidiron aloxarse nunha pousada próxima á estrada. O dono do local, ao ver ao neno, namorouse del e tratou de seducilo. O mozo, educado e temeroso de Deus, rexeitou os seus avances. A muller, ferida no seu orgullo, xurou vinganza.
Durante a noite escondeu unha cunca de prata entre as pertenzas do peregrino e á mañá seguinte acusouno publicamente de roubo. O neno foi detido sen que ninguén se crese na súa versión. Naqueles tempos, a palabra dun hostaleiro valía máis que a dun peregrino estranxeiro, e o mozo era condenado a morte por aforcamento.
Os seus pais, devastados, non puideron facer nada por salvalo. Obrigados a continuar o seu camiño, continuaron cara a Santiago co corazón partido, rezando pola alma do seu fillo e pedíndolle xustiza ao apóstolo.
Ao regresar de Compostela decidiron dar un rodeo para ver o cadáver do neno antes de regresar á súa terra. Cando chegaron á estada, atopárono colgado... pero vivo. O mozo faloulles con voz débil e díxolles que non morrera porque Santo Domingo da Calzada o suxeitaba coas súas propias mans, evitando que a corda o asfixiara.
Despois correron ao alcalde da localidade para contarlle o que pasara. O xuíz, que estaba a piques de sentar á mesa a comer un galo e unha galiña asadas, mofábase deles e respondeu que o seu fillo estaba tan vivo coma aqueles paxaros xa cociñados.
Nese mesmo momento, segundo a tradición, o galo levantouse do prato e cantou, e a galiña volveu á vida e cantou. O xuíz, abraiado, ordenou que o mozo fose descolgado de inmediato e recoñeceu a súa inocencia.
Desde ese día, Santo Domingo da Calzada estivo para sempre ligado a este milagre. Na súa catedral mantense viva a tradición de ter un galo e unha galiña como lembranza daquel prodixio, e dende entón os peregrinos repetiron o famoso dito:
“Santo Domingo da Calzada, onde a galiña cantaba despois de ser asada”.
Esta lenda converteuse nunha das máis coñecidas do Camiño de Santiago porque reúne todos os seus elementos esenciais: a inxustiza, a fe, o castigo e o perdón. Tamén é un recordatorio de que o Camiño non é só unha viaxe física, senón un camiño interior onde cada paso pode cambiar un destino.
Durante séculos, os peregrinos pasan por Santo Domingo non só para selar as súas credenciais, senón para contemplar os animais vivos no interior da catedral e lembrar que, no Camiño, tamén se permite o imposible. A historia foi transmitida polo boca a boca, de camiñante en camiñante, converténdose nunha das grandes narrativas do imaxinario xacobeo.
Hoxe, quen pasa por esta vila sente que non só atravesa unha vila, senón todo un capítulo da historia do Camiño. Porque cada pedra de Santo Domingo parece repetir a mesma ensinanza: no camiño de Santiago hai inxustizas, hai caídas e hai traizóns, pero tamén hai segundas oportunidades, milagres inesperados e xustiza cando todo parece perdido.
Así, o galo e a galiña non son só animais nunha gaiola, senón símbolos de esperanza para quen avanza cunha mochila chea de cansazo e preguntas. E mentres haxa peregrinos camiñando cara Compostela, esta lenda seguirá vivindo, lembrando que o Camiño de Santiago non é só unha viaxe... é un lugar onde ata os mortos poden volver cantar.
